เกษียณก่อนกำหนดได้อะไรบ้าง? วางแผนเกษียณยังไงดีที่สุด

กระแสเกษียณก่อนกำหนดกำลังมาแรง ในยุคที่ผู้คนเริ่มให้คุณค่ากับเวลาและคุณภาพชีวิตมากกว่าการทำงานไปจนถึงอายุเกษียณแบบเดิม หลายคนหันมาออกแบบชีวิตใหม่ เลือกหยุดทำงานประจำเร็วขึ้น เพื่อแลกกับอิสระในการใช้ชีวิต ดูแลสุขภาพ ใช้เวลากับครอบครัว และทำสิ่งที่รักอย่างแท้จริง อย่างไรก็ตาม การเกษียณก่อนกำหนดไม่ได้มีแค่ด้านที่สวยงาม แต่ยังมาพร้อมการวางแผนทางการเงิน ความพร้อมด้านรายได้ และการรับมือกับความไม่แน่นอนในระยะยาว

บทความนี้จะพาทุกคนไปทำความรู้จักกับการเกษียณก่อนกำหนดคืออะไร มีข้อดีอะไรบ้าง และควรเตรียมตัวอย่างไรให้การก้าวออกจากงานเป็นก้าวที่มั่นคงและสบายใจในระยะยาว

Key Takeaway

• การเกษียณก่อนกำหนดกำลังเป็นเทรนด์ของคนวัยทำงาน ที่อยากมีเวลาใช้ชีวิตและทำสิ่งที่ตัวเองชอบมากขึ้น

• ก่อนตัดสินใจต้องเข้าใจทั้งความหมาย เงื่อนไข สิทธิประโยชน์ และเงินก้อนต่าง ๆ ที่จะได้รับหลังเกษียณก่อนกำหนด

• การเตรียมตัวให้พร้อมต้องวางแผนค่าใช้จ่าย เงินเฟ้อ การออม และการลงทุน ควบคู่กับการทบทวนเป้าหมายชีวิตอยู่เสมอ

• แม้เกษียณไวจะมีข้อดีด้านเวลาและไลฟ์สไตล์ แต่ก็ต้องระวังเรื่องรายได้ที่หายไป ค่าครองชีพ และความมั่นคงทางการเงินระยะยาว

• การมีสถาบันการเงินหรือกองทุนที่เหมาะสมเป็นตัวช่วย จะทำให้การวางแผนเกษียณก่อนกำหนด

สารบัญบทความ

• การเกษียณก่อนกำหนด คืออะไร?
• เกษียณก่อนกำหนด ได้อะไรบ้าง?
• เกษียณก่อนกำหนด เงื่อนไขสำคัญที่ควรรู้มีอะไรบ้าง?
• วางแผนเกษียณก่อนกำหนด ต้องเตรียมอะไรบ้าง?
• ข้อดีและข้อควรระวังเกี่ยวกับการเกษียณก่อนกําหนด
• FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการ เกษียณก่อนกำหนดได้อะไรบ้าง
• เกษียณก่อนกำหนด วางแผนของคุณให้พร้อมและออมเงินไปกับ CIMB THAT Bank

การเกษียณก่อนกำหนด คืออะไร?

เกษียณก่อนกำหนด หรือ Early Retirement คือ การออกจากงานประจำก่อนเกษียณอายุที่ 60 ปี* เพื่อให้ตัวเองได้หยุดทำงานเร็วขึ้น มีเวลาพักผ่อน ใช้ชีวิต ทำกิจกรรมหรือดูแลครอบครัวมากขึ้น แต่การเกษียณก่อนกำหนดจำเป็นที่จะต้องเตรียมตัวให้พร้อมเพื่อรับมือกับรายได้ที่เสียไปจากการทำงานประจำ ดังนั้น การเกษียณไวจึงจำเป็นต้องวางแผนการเงิน การออม และการลงทุนอย่างรอบคอบ รวมถึงทำความเข้าใจให้ชัดเจนว่าเกษียณก่อนกำหนดจะได้หรือเสียอะไรบ้าง เพื่อให้เงินพอใช้ยาวไปตลอดช่วงเกษียณโดยไม่กระทบต่อการใช้ชีวิตในระยะยาว

ปัจจุบันการเกษียณก่อนกำหนดจะมี 2 แบบด้วยกัน ดังนี้
 

1. Voluntary Early Retirement คือ การเกษียณอายุก่อนกำหนด ที่เกิดจากการสมัครใจเลือกออกเอง เช่น การเข้าร่วมโครงการสมัครใจลาออก หรือโครงการเกษียณก่อนกำหนดที่บริษัทเปิดให้ ซึ่งมักจะมีสิทธิประโยชน์ติดมาด้วย เช่น เงินชดเชย เงินบำนาญ หรือสวัสดิการอื่น ๆ เพื่อช่วยให้พนักงานที่ตัดสินใจออกใช้ชีวิตหลังเกษียณได้อย่างมั่นคงและมีคุณภาพมากที่สุด
   
   
2. Involuntary Early Retirement คือ การเกษียณก่อนกำหนดแบบไม่สมัครใจ ซึ่งจะใกล้เคียงกับการถูกเลิกจ้างหรือถูกกดดันให้ออก โดยสาเหตุอาจมาจากปัญหาทางธุรกิจของบริษัท เช่น ขาดทุน ไม่มีงบประมาณจ้างต่อ หรือโครงสร้างองค์กรเปลี่ยน ทำให้พนักงานต้องออกจากงานก่อนวัยอันควร แม้โดยทั่วไปจะได้รับเงินชดเชยตามกฎหมายหรือเงื่อนไขบริษัท แต่หลายครั้งจำนวนเงินก็อาจไม่เพียงพอ สำหรับใช้จ่ายตลอดช่วงเกษียณ หากไม่มีการเตรียมตัวเกษียณ เงินออม หรือแผนสำรองไว้ล่วงหน้า

เกษียณก่อนกำหนด ได้อะไรบ้าง?

1. เงินชดเชยตามกฎหมายแรงงาน
 

ผู้ที่เกษียณก่อนกำหนดภายใต้โครงการที่บริษัทกำหนด จะมีสิทธิได้รับเงินชดเชยตามกฎหมายแรงงาน โดยคำนวณจากเงินเดือนสุดท้ายและอายุงาน
 

• เงินเดือนสุดท้าย × จำนวนวันชดเชยตามอายุงาน/30
  • ตัวอย่าง
    • ทำงาน 12 ปี เงินเดือนสุดท้าย 30,000 บาท
    • ได้ชดเชย 300 วัน (ประมาณ 10 เดือน)
    • คิดเป็นเงินก้อนประมาณ 300,000 บาท
  • หากทำงาน 20 ปีขึ้นไป
    • ได้อัตราสูงสุด 400 วัน

เงินชดเชยอาจมากกว่า 400,000 บาท

2. เงินสะสมจากกองทุนสำรองเลี้ยงชีพพร้อมผลตอบแทน
 

หากบริษัทมีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ พนักงานจะได้รับเงินสะสมของตนเอง เงินสมทบจากนายจ้าง และผลตอบแทนจากการลงทุน
 

• ตัวอย่าง
  • เงินเดือน 40,000 บาท
  • สะสมเอง 10% = 4,000 บาท
  • นายจ้างสมทบ 5% = 2,000 บาท
  • รวมออมเดือนละ 6,000 บาท

• หากสะสมต่อเนื่อง 15 ปี

• เงินต้นประมาณ 1,080,000 บาท

• รวมผลตอบแทน เงินก้อนอาจเพิ่มเป็น 1.3 – 1.5 ล้านบาท
   

3. สิทธิเบิกประกันสังคมกรณีชราภาพหลังอายุ 55 ปี
 

หากผู้ประกันตนส่งเงินสมทบเข้าสู่ระบบประกันสังคมครบตามเกณฑ์ เช่น ครบ 180 เดือน เมื่ออายุครบ 55 ปี และพ้นสภาพจากการเป็นผู้ประกันตนแล้ว จะสามารถขอรับสิทธิกรณีชราภาพได้

• กรณีส่งครบ 180 เดือนขึ้นไป
  • ได้รับ บำนาญรายเดือนตลอดชีวิต
  • ตัวอย่าง ค่าจ้างเฉลี่ย 15,000 บาท
  • บำนาญเริ่มต้น 20% ≈ 3,000 บาท/เดือน

• กรณีส่งไม่ครบเกณฑ์
  • ได้รับ บำเหน็จชราภาพ เป็นเงินก้อนครั้งเดียว
     

4. เงินบำเหน็จหรือบำนาญสำหรับข้าราชการหรือรัฐวิสาหกิจ
 

สำหรับข้าราชการหรือพนักงานรัฐวิสาหกิจ ที่เข้าร่วมโครงการเกษียณก่อนกำหนด ยังคงมีสิทธิรับเงินบำเหน็จและเงินบำนาญ ตามกฎระเบียบของส่วนราชการหรือหน่วยงาน

ตัวอย่าง

• อายุราชการ 25 ปี

• เงินเดือนเฉลี่ยช่วงท้าย 40,000 บาท

• บำนาญ 60% ≈ 24,000 บาท/เดือน ตลอดชีวิต
   

เกษียณก่อนกำหนด เงื่อนไขสำคัญที่ควรรู้มีอะไรบ้าง?

สำหรับใครที่สนใจจะเกษียณก่อนกำหนดด้วยความสมัครใจ แนะนำให้พิจารณาเงื่อนไขสำคัญต่อไปนี้
 

• อายุพนักงานตรงตามเงื่อนไขของบริษัท : บางแห่งกำหนดว่าอายุขั้นต่ำต้องอยู่ที่ 50 ปี หรือ 55 ปี
  

• อายุงานครบตามเกณฑ์ : ต้องทำงานครบตามเกณฑ์ เช่น มีอายุการทำงาน 15 ปี หรือ 20 ปีขึ้นไป

• หนังสือยินยอมจากนายจ้าง : เพื่อยืนยันสิทธิการเข้าร่วมโครงการเกษียณก่อนอายุ เป็นลายลักษณ์อักษรที่ชัดเจน สำหรับรับผลประโยชน์จากโครงการภายใต้การดูแลของนายจ้าง

วางแผนเกษียณก่อนกำหนด ต้องเตรียมอะไรบ้าง?

คำนวณค่าใช้จ่ายหลังเกษียณ

การคำนวณว่าหลังเกษียณอายุเราต้องใช้เงินเดือนละเท่าไหร่ โดยเริ่มจากดูค่าใช้จ่ายปัจจุบันไม่ว่าจะเป็นค่ากินอยู่ ค่าเดินทาง ค่าใช้จ่ายในบ้าน หรือค่าใช้จ่ายครอบครัว แล้วประเมินว่าตอนเกษียณน่าจะใช้เท่าไหร่ ซึ่งค่าเดินทางไปทำงานอาจลดลง แต่ค่ารักษาพยาบาลและค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพอาจเพิ่มขึ้น จากนั้นคำนวณออกมาเป็นค่าใช้จ่ายต่อปี และคาดการณ์ต่อว่าจะมีชีวิตหลังเกษียณกี่ปี เช่น หากเกษียณไวตอนอายุ 55 ปี แล้วใช้ชีวิตถึง 85 ปีก็เท่ากับ 30 ปี ก็จะได้ภาพรวมว่าเราต้องมีเงินสำรองประมาณเท่าไรจึงจะใช้ชีวิตได้อย่างสบายใจ

ทำความเข้าใจเรื่องเงินเฟ้อ

แม้วันนี้ตัวเลขค่าใช้จ่ายจะดูพอรับได้ แต่ต้องไม่ลืมว่าเงินเฟ้อจะทำให้ค่าครองชีพแพงขึ้นเรื่อย ๆ ซึ่งอัตราเงินเฟ้อเฉลี่ยอาจอยู่ราว 2% ถึง 3% ต่อปี ขณะที่ค่ารักษาพยาบาลมีโอกาสเพิ่มเร็วกว่าอยู่ที่ประมาณ 5% ถึง 7% ต่อปี หมายความว่าหากมีเงิน 1,000 บาทในวันนี้ อาจซื้อของได้น้อยลงมากในอีก 20 ถึง 30 ปีข้างหน้า ดังนั้น การวางแผนเกษียณ ก่อนกำหนด จึงควรเผื่อเงินเพิ่มสำหรับผลกระทบของเงินเฟ้อ และกันเงินก้อนพิเศษสำหรับสุขภาพ เพื่อไม่ให้ภาระตกอยู่กับคนในครอบครัวนั่นเอง

วางแผนการออมเงินและการลงทุน

การลงมือออมและลงทุนตั้งแต่ก่อนเกษียณอายุ ยิ่งเริ่มเร็วก็จะยิ่งได้ผลลัพธ์จากดอกเบี้ยทบต้นมาก โดยคนทำงานควรออมอย่างน้อย 10% ถึง 15% ของรายได้ต่อเดือน แต่ถ้าเริ่มช้าก็อาจต้องออมเพิ่มเป็น 20% ถึง 25% ของรายได้ โดยเฉพาะการลงทุนในกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ที่ทำให้ยังได้สิทธิประโยชน์ด้านภาษีด้วยในเวลาเดียวกัน อย่างไรก็ตามการเพิ่มงบออมและลงทุน ให้สูงที่สุดเท่าที่งบประมาณไหวตั้งแต่ตอนยังทำงานอยู่ จะเป็นการเตรียมตัวเกษียณที่มีประสิทธิภาพมาก และยังสามารถเสริมด้วยเครื่องมืออื่น เช่น RMF หรือกองทุนรวมได้ด้วยเช่นกัน

ทบทวนความต้องการของตัวเองอยู่เสมอ

นอกจากเรื่องเงินแล้วการวางแผนเกษียณอายุเร็ว ควรมีการทบทวนแผนอย่างสม่ำเสมอ เพราะชีวิตจริงมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนงาน แต่งงาน มีลูก หรือเจอปัญหาสุขภาพ ทำให้ควรถามตัวเองบ่อย ๆ ว่า เรายังอยากเกษียณอายุก่อนกำหนดอยู่ไหม หรือไลฟ์สไตล์ยังเหมือนเดิมหรือเปล่า

ข้อดีและข้อควรระวังเกี่ยวกับการเกษียณก่อนกําหนด

แม้ว่าการเกษียณเร็วก่อนกำหนด จะช่วยให้ทั้งอิสระและเวลาชีวิตเพิ่มขึ้น แต่ก็มาพร้อมความเสี่ยงด้านการเงินและความพร้อมทางใจ ที่ต้องคิดให้รอบคอบก่อนตัดสินใจ โดยการเกษียณอายุก่อนอำหนดจะมีข้อดีและข้อควรระวัง ดังต่อไปนี้

ข้อดี

• มีเวลาทำสิ่งที่อยากทำมากขึ้น เช่น เที่ยว พักผ่อน หรือใช้เวลากับครอบครัว

• ใส่ใจกับเรื่องสุขภาพกายใจ ออกกำลังกาย และพักผ่อนได้เต็มที่กว่าเดิม

• ได้ Work–Life Balance ในแบบที่ตัวเองต้องการ ไม่ต้องรอถึงเกษียณอายุปกติ

• มีโอกาสเริ่มอาชีพใหม่ ทำฟรีแลนซ์ หรือทำธุรกิจส่วนตัวที่ชอบ

• มีเวลาสร้างคุณภาพชีวิตและความสัมพันธ์ที่ดีกับคนรอบตัว

ข้อควรระวัง

• รายได้ประจำจากเงินเดือนหายไป ต้องพึ่งเงินเก็บและการลงทุนเป็นหลัก

• ค่าครองชีพและค่ารักษาพยาบาลเพิ่มขึ้นตามอายุและเงินเฟ้อ

• ต้องมีวินัยการออมและการใช้เงินสูงมาก เพราะใช้เงินยาวนานกว่าปกติ

• หากไม่เตรียมใจและเป้าหมายชีวิตใหม่ อาจรู้สึกเหงาหรือหมดไฟได้

FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการ เกษียณก่อนกำหนดได้อะไรบ้าง

เงินที่ได้หลังเกษียณก่อนกําหนด ต้องจ่ายภาษีไหม?

เงินเดือนค้างจ่าย โบนัส หรือเงินชดเชยบางส่วนอาจต้องนำไปรวมคำนวณภาษี แต่เงินจากกองทุนต่าง ๆ เช่น PVD หรือ กบข. จะมีเงื่อนไขเฉพาะว่าช่วงอายุที่รับ และวิธีรับแบบไหนถึงจะได้รับการยกเว้นภาษีหรือเสียภาษีน้อยลง ซึ่งควรเช็กละเอียดกับฝ่าย HR หรือผู้เชี่ยวชาญภาษีก่อนตัดสินใจ

เกษียณก่อนกำหนด นับว่าเป็นการเลิกจ้างไหม?

โดยทั่วไปไม่ถือเป็นการเลิกจ้าง แต่เป็นการลาออกโดยสมัครใจ ดังนั้น เงินที่ได้รับมักไม่ถูกมองเป็นเงินชดเชยเลิกจ้างตามกฎหมาย ทำให้มักจะไม่ได้ใช้สิทธิลดหย่อนภาษีในฐานะเงินชดเชยเลิกจ้างแบบกรณีถูกเลิกจ้างจริง ๆ และต้องนำเงินก้อนนั้นไปรวมคำนวณภาษีปกติในปีนั้น

เกษียณก่อนกำหนด วางแผนของคุณให้พร้อมและออมเงินไปกับ CIMB THAI Bank

หลังจากที่ได้ทราบแล้วว่าเกษียณก่อนกำหนดได้อะไรบ้าง มีข้อดีข้อเสียอย่างไร และควรวางแผนแบบไหนให้มีประสิทธิภาพที่สุด หวังว่าบทความนี้จะช่วยทำให้ทุกคนสามารถเตรียมความพร้อม และวางแผนการเกษียณอายุเร็วได้อย่างตอบโจทย์ที่สุด โดยเฉพาะในเรื่องของการออมเงินและลงทุน ที่หากคุณยังไม่มีตัวช่วยในการดูแลส่วนนี้ เราขอแนะนำผลิตภัณฑ์กองทุนของทาง CIMB THAI Bank ธนาคารที่เข้าใจคุณพร้อมให้คำปรึกษา และดูแลในทุกความต้องการ ซึ่งจะเป็นผู้ช่วยที่ทำให้การวางแผนเกษียณไวของคุณ ออกมาได้อย่างดีที่สุดแน่นอน

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ CIMB THAI Care Center หรือโทร 02 626 7777

ติดตามข้อมูลเพิ่มเติมผ่านช่องทางออนไลน์ของธนาคารได้ดังต่อไปนี้

• Facebook
• Instagram
• X
• LINE
• Tiktok