ตราสารหนี้ คืออะไร? ทางเลือกลงทุนความเสี่ยงต่ำที่มือใหม่ควรรู้

ตราสารหนี้ (Bond) ถือเป็นหนึ่งในทางเลือกการลงทุนที่มักมีความผันผวนต่ำ พร้อมทั้งให้ผลตอบแทนอย่างสม่ำเสมอ  และสามารถช่วยบริหารความเสี่ยงของพอร์ตการลงทุนได้ อย่างไรก็ตาม ก็ยังต้องพิจารณาให้ดีก่อนตัดสินใจลงทุนเสมอ วันนี้เรามาทำความรู้จักกับ ตราสารหนี้ให้มากขึ้นว่า ตราสารหนี้คืออะไร แล้วมีอะไรบ้าง เพื่อเป็นข้อมูลที่ดีที่ช่วยให้คุณวางแผนการลงทุนได้อย่างมั่นใจในอนาคต

Key Takeaway

• ตราสารหนี้ คือ การลงทุนในฐานะเจ้าหนี้ ที่ได้รับผลตอบแทนสม่ำเสมอในรูปแบบดอกเบี้ยและได้รับเงินต้นคืนตามกำหนด
• ตราสารหนี้เป็นสินทรัพย์ที่โดยทั่วไปมีความเสี่ยงต่ำกว่าหุ้น ช่วยรักษาสมดุลและลดความผันผวนให้พอร์ตการลงทุนได้อย่างดีเยี่ยม
• ควรพิจารณาอันดับความน่าเชื่อถือของผู้ออกตราสารเสมอ เพื่อประเมินความเสี่ยงในการผิดนัดชำระหนี้ก่อนลงทุน
• สามารถลงทุนตราสารหนี้ได้หลากหลายช่องทาง ทั้งการจองซื้อผ่านตลาดแรก หรือซื้อขายผ่านตลาดรอง หรือผ่านกองทุนรวมตราสารหนี้ที่เหมาะสำหรับผู้เริ่มต้น

สารบัญบทความ

• ตราสารหนี้ คืออะไร?
• ตราสารหนี้มีหลักการทำงานอย่างไร?
• ตราสารหนี้มีกี่ประเภท?
• ตราสารหนี้มีข้อดีอย่างไร?
• ความเสี่ยงของการลงทุนตราสารหนี้มีอะไรบ้าง?
• การลงทุนตราสารหนี้เหมาะกับใคร?
• วิธีการลงทุนในตราสารหนี้ที่ควรรู้
• FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับตราสารหนี้ คืออะไร
• ตราสารหนี้ คืออะไร แนะนำเรื่องที่ต้องรู้ก่อนตัดสินใจลงทุน

ตราสารหนี้ คืออะไร?

ตราสารหนี้ (Bond) คือ สินทรัพย์ทางการเงินที่ทำให้ผู้ลงทุนมีสถานะเป็น “เจ้าหนี้” ของผู้ออกตราสาร ไม่ว่าจะเป็นภาครัฐหรือภาคเอกชน โดยผู้ลงทุนจะทราบผลตอบแทนแน่นอนตั้งแต่วันที่ลงทุน ระหว่างทางรับดอกเบี้ยสม่ำเสมอ และได้รับเงินต้นคืนเมื่อครบกำหนด

ตราสารหนี้จึงเป็นอีกหนึ่งทางเลือกการลงทุนที่ช่วยสร้างกระแสเงินสด และช่วยกระจายความเสี่ยงในพอร์ตการลงทุนของคุณได้ ซึ่งผลตอบแทนจะได้มากหรือน้อยขึ้นอยู่กับอายุของตราสารหนี้ รวมถึงความน่าเชื่อถือของผู้ออกตราสาร ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้ลงทุนสามารถเลือกลงทุนได้ตามระดับความเสี่ยงที่เหมาะสมกับตนเอง

ตราสารหนี้มีหลักการทำงานอย่างไร?

การทำความเข้าใจหลักการทำงานของตราสารหนี้ จะช่วยให้คุณเห็นภาพความสัมพันธ์ในฐานะเจ้าหนี้และลูกหนี้ได้ชัดเจนขึ้น ในฐานะของการเป็นเครื่องมือทางการเงิน ที่มีกลไกการสร้างผลตอบแทนที่ค่อนข้างแน่นอน

• สถานะสัญญาการกู้ยืม: เมื่อเราลงทุนในตราสารหนี้ เราจะมีสถานะเป็นผู้ให้กู้ โดยผู้ออกตราสาร ไม่ว่าจะเป็นภาครัฐหรือเอกชน จะมีสถานะเป็นผู้ขอกู้ เพื่อนำเงินไปใช้ตามวัตถุประสงค์ของการออกตราสาร

• การจ่ายผลตอบแทนในรูปแบบดอกเบี้ย: ผู้ออกตราสารหนี้มีข้อผูกพันในการจ่ายผลตอบแทนให้แก่ผู้ลงทุนในรูปแบบของดอกเบี้ยตามที่กำหนดไว้ ซึ่งอาจเป็นอัตราคงที่หรืออัตราลอยตัว โดยจะจ่ายเป็นงวด ๆ ตามระยะเวลาที่ตกลงกันตลอดอายุของตราสาร

• การคืนเงินต้นเมื่อครบกำหนด : เมื่อตราสารหนี้เดินทางมาถึงวันครบกำหนดอายุสัญญา ผู้ออกตราสารมีหน้าที่ต้องจ่ายคืนเงินต้นเต็มจำนวนให้แก่ผู้ลงทุนตามมูลค่าที่กำหนดไว้

• อันดับความน่าเชื่อถือ (Credit Rating): ความสามารถในการชำระหนี้ของผู้ออกตราสารจะถูกประเมินผ่านอันดับความน่าเชื่อถือ โดยตราสารหนี้ที่มีอันดับความน่าเชื่อถือสูง มักให้ผลตอบแทนที่ต่ำกว่าเมื่อเทียบกับตราสารหนี้ที่มีความเสี่ยงสูง

• การซื้อขายเปลี่ยนมือ: แม้ตราสารหนี้จะมีอายุสัญญาที่แน่นอน แต่ผู้ลงทุนสามารถนำไปซื้อขายได้ครบก่อนกำหนดผ่านตลาดรอง โดยราคาจะเปลี่ยนแปลงตามภาวะอัตราดอกเบี้ยในตลาด และสภาพคล่องของตราสารในขณะนั้น

ตราสารหนี้มีกี่ประเภท?

การแบ่งแยกประเภทของตราสารหนี้คือสิ่งที่ช่วยให้นักลงทุนสามารถคัดเลือกสินทรัพย์ ที่สอดคล้องกับระดับความเสี่ยงและระยะเวลาการลงทุนที่ต้องการได้อย่างดีขึ้น โดยสามารถแบ่งกลุ่มหลักได้ดังนี้

แบ่งตามผู้ออกตราสาร

    1. รัฐบาล หรือหน่วยงานภาครัฐ ได้แก่

ตั๋วเงินคลัง (Treasury Bill): ตราสารหนี้ระยะสั้น มีอายุการไม่เกิน 365 วัน มักไม่มีการจ่ายดอกเบี้ยระหว่างทาง แต่จะขายในราคาที่มีส่วนลดจากมูลค่าหน้าตั๋ว

    2. พันธบัตรรัฐบาล (Government Bond): ตราสารหนี้ระยะกลางถึงยาว เพื่อระดมทุนไปใช้ในการบริหารงบประมาณ และพัฒนาโครงการภาครัฐ โดยถือเป็นตราสารที่มีความเสี่ยงด้านเครดิตต่ำ เมื่อเทียบกับตราสารประเภทอื่น

    3. บริษัทเอกชน

หุ้นกู้ภาคเอกชน (Corporate Bond): หุ้นกู้เป็นตราสารหนี้ที่ออกโดยบริษัทเอกชน เพื่อระดมทุนไปใช้ในการดำเนินธุรกิจหรือขยายกิจการ โดยผู้ลงทุนจะได้ผลตอบแทนตามความน่าเชื่อถือของบริษัท ซึ่งโดยทั่วไปหุ้นกู้มักให้ผลตอบแทนที่สูงกว่าพันธบัตรรัฐบาล เพื่อชดเชยความเสี่ยงที่เกิดขึ้น

แบ่งตามอายุของตราสาร

• ตราสารหนี้ระยะสั้น : มีอายุไม่เกิน 1 ปี เหมาะสำหรับนักลงทุนที่ต้องการสภาพคล่องสูง และต้องการพักเงินในระยะเวลาอันสั้น

• ตราสารหนี้ระยะปานกลาง : มีอายุระหว่าง 1 - 5 ปี เป็นทางเลือกที่ช่วยสร้างสมดุลระหว่างผลตอบแทนและความผันผวนของราคา เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการรายได้สม่ำเสมอในระยะกลาง

• ตราสารหนี้ระยะยาว : มีอายุมากกว่า 5 ปีขึ้นไป มักให้ผลตอบแทนที่สูงขึ้นเพื่อชดเชยระยะเวลาการถือครองที่ยาวขึ้น และอาจมีโอกาสได้รับกำไรจากราคาตราสารในกรณีที่อัตราดอกเบี้ยปรับตัวลดลง

ทั้งนี้ การเลือกอายุของตราสารหนี้ที่เหมาะสม จะช่วยให้คุณสามารถวางแผนกระแสเงินสด และบริหารความเสี่ยงของพอร์ตการลงทุนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

แบ่งตามลักษณะผลตอบแทน

• อัตราดอกเบี้ยคงที่ (Fixed Rate): ตราสารหนี้ที่กำหนดอัตราดอกเบี้ยที่แน่นอนตลอดอายุสัญญา ช่วยให้ผู้ลงทุนทราบกระแสเงินสดล่วงหน้าได้อย่างชัดเจน

• อัตราดอกเบี้ยลอยตัว (Floating Rate): ตราสารที่อัตราดอกเบี้ยจะเปลี่ยนแปลงไปตามดัชนีอ้างอิง เช่น อัตราดอกเบี้ยนโยบาย หรืออัตราเงินฝากเฉลี่ยของธนาคาร จึงเหมาะสำหรับช่วงที่อัตราดอกเบี้ยมีแนวโน้มปรับตัวสูงขึ้น

• ตราสารหนี้ที่ไม่จ่ายดอกเบี้ย (Zero Coupon Bond): ไม่มีการจ่ายดอกเบี้ยระหว่างทาง แต่ใช้วิธีขายในราคาที่มีส่วนลดจากมูลค่าหน้าตั๋ว และให้ผู้ลงทุนรับเงินเต็มมูลค่าเมื่อครบกำหนด

แบ่งตามระดับความน่าเชื่อถือ (Credit Rating)

• Investment Grade: ตราสารหนี้ระดับที่น่าลงทุน มีอันดับความน่าเชื่อถือตั้งแต่ AAA ไปจนถึง BBB- สะท้อนถึงฐานะทางการเงินที่มั่นคง และความสามารถในการชำระหนี้สูง เมื่อเทียบกับตราสารประเภทอื่น เหมาะสำหรับผู้ลงทุนที่ต้องการความมั่นคงและรับความเสี่ยงได้ในระดับต่ำถึงปานกลาง

• Non-Investment Grade: หรือเรียกว่า High Yield Bond (ระดับต่ำกว่า BBB-) มีความเสี่ยงในการผิดนัดชำระหนี้สูงขึ้น แต่แลกมาด้วยการเสนออัตราผลตอบแทนที่น่าสนใจกว่าปกติ เพื่อชดเชยความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น เหมาะสำหรับผู้ลงทุนที่สามารถรับความผันผวนและความเสี่ยงได้มากขึ้น

• Non-rated Bond: ตราสารหนี้ที่ไม่มีการจัดอันดับความน่าเชื่อถือโดยสถาบันจัดอันดับเครดิต ผู้ลงทุนจำเป็นต้องวิเคราะห์ข้อมูลของผู้ออกตราสารด้วยตนเองอย่างรอบคอบ เนื่องจากอาจมีความเสี่ยงสูงกว่าตราสารที่มีการจัดอันดับ

ตราสารหนี้มีข้อดีอย่างไร?

การลงทุนในตราสารหนี้ คือ จะช่วยรักษาสมดุลของพอร์ตการลงทุนได้ดีมาก ด้วยกลไกที่มีความแน่นอนสูงกว่าการลงทุนในหุ้น พร้อมยังมีข้อดีมากมายต่าง ๆ เหล่านี้อีกด้วย

• ได้รับผลตอบแทนที่สม่ำเสมอและแน่นอน ซึ่งช่วยสามารถวางแผนรายรับในอนาคตได้

• สามารถเลือกระดับความเสี่ยงได้ ผู้ลงทุนสามารถเลือกตราสารหนี้ให้เหมาะกับระดับความเสี่ยงของตนเอง โดยพิจารณาจากอันดับความน่าเชื่อถือของผู้ออกตราสาร เช่น ผู้ที่รับความเสี่ยงได้ต่ำอาจเลือกลงทุนในพันธบัตรรัฐบาล หรือหุ้นกู้ที่มีอันดับความน่าเชื่อถือสูง

• มีสิทธิ์ในการได้รับชำระหนี้ก่อนผู้ถือหุ้น

• เป็นเครื่องมือกระจายความเสี่ยงชั้นยอด สามารถช่วยลดความผันผวนโดยรวม และสร้างสมดุลระหว่างความเสี่ยงและผลตอบแทน

• มีทางเลือกที่หลากหลายตามเป้าหมายของการลงทุน ตราสารหนี้มีหลายประเภท ทั้งในด้านอายุ ผลตอบแทน และระดับความน่าเชื่อถือ ทำให้สามารถเลือกให้สอดคล้องกับเป้าหมายทางการเงินของแต่ละบุคคลได้

ความเสี่ยงของการลงทุนตราสารหนี้มีอะไรบ้าง?

แม้ตราสารหนี้โดยทั่วไปจะมีความเสี่ยงต่ำกว่าหุ้น แต่การลงทุนในสินทรัพย์ประเภทนี้ ยังคงมีความเสี่ยงเฉพาะตัวที่ผู้ลงทุนต้องรู้ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อทั้งมูลค่าเงินต้นและผลตอบแทนที่คาดหวังได้เช่นกัน

• ความเสี่ยงจากการผิดนัดชำระหนี้ (Credit Risk): จากการที่ผู้ออกตราสารหนี้จะไม่สามารถจ่ายดอกเบี้ยหรือคืนเงินต้นได้ตามระยะเวลาที่กำหนด

• ความเสี่ยงจากความผันผวนของราคา (Interest Rate Risk): หากราคาตราสารหนี้มีความสัมพันธ์ในทิศทางตรงกันข้ามกับอัตราดอกเบี้ยตลาด

• ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง (Liquidity Risk): ความเสี่ยงจากการที่ไม่สามารถขายตราสารหนี้ในตลาดรองเพื่อเปลี่ยนเป็นเงินสดได้ทันทีในราคาที่เหมาะสม เนื่องจากปริมาณการซื้อขายในขณะนั้นอาจมีน้อยหรือไม่มีความต้องการซื้อจากนักลงทุนรายอื่น

• ความเสี่ยงจากอัตราเงินเฟ้อ (Inflation Risk): ในกรณีที่อัตราเงินเฟ้อเร่งตัวสูงขึ้น จนมากกว่าอัตราดอกเบี้ยที่ได้รับจากตราสารหนี้

การลงทุนตราสารหนี้เหมาะกับใคร?

การลงทุนในตราสารหนี้ คือทางเลือกที่ตอบโจทย์ผู้ที่ต้องการผลตอบแทนที่สม่ำเสมอ ในสถานการณ์ที่เศรษฐกิจที่มีความไม่แน่นอนสูง ซึ่งกลุ่มคนเหล่านี้ถือว่าเหมาะมากสำหรับการลงทุนรูปแบบนี้

• ผู้ที่ยอมรับความเสี่ยงได้ในระดับต่ำถึงปานกลาง

• ผู้ที่ต้องการกระแสเงินสดสม่ำเสมอ เพื่อใช้จ่ายหรือวางแผนทางการเงิน

• ผู้ที่ต้องการกระจายความเสี่ยงให้พอร์ตการลงทุน

• ผู้ที่เริ่มเข้าสู่วัยเกษียณ หรือหลังเกษียณ

วิธีการลงทุนในตราสารหนี้ที่ควรรู้

การเข้าลงทุนในตราสารหนี้สามารถทำได้หลากหลายช่องทางตามความสะดวกของผู้ลงทุน ซึ่งมีช่องทางหลัก ดังนี้

• การลงทุนในตลาดแรก (Primary Market): การจองซื้อตราสารหนี้ในช่วงที่เปิดเสนอขายเป็นครั้งแรกโดยตรงจากผู้ออกตราสาร โดยทั่วไปจะดำเนินการผ่านสถาบันการเงินที่เป็นผู้จัดจำหน่าย เช่น ธนาคารพาณิชย์ หรือบริษัทหลักทรัพย์

• การลงทุนในตลาดรอง (Secondary Market): หากต้องการซื้อตราสารหนี้ที่เปิดขายไปแล้ว หรือต้องการขายก่อนครบกำหนด สามารถทำได้ผ่านตลาดรอง โดยซื้อขายเปลี่ยนมือกับนักลงทุนรายอื่นผ่านตัวกลางอย่างธนาคารหรือบริษัทหลักทรัพย์

• การลงทุนผ่านกองทุนรวมตราสารหนี้ (Debt Fund / Fixed Income Fund): กองทุนรวมตราสารหนี้ เหมาะสำหรับนักลงทุนรายย่อย โดยเป็นการนำเงินไปรวมกับนักลงทุนคนอื่น เพื่อให้มืออาชีพบริหารจัดการและกระจายการลงทุนแทน วิธีนี้ใช้เงินลงทุนเริ่มต้นน้อย และมีสภาพคล่องสูงในการขายคืนหน่วยลงทุน

FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับตราสารหนี้ คืออะไร

ตราสารหนี้ต่างจากหุ้นอย่างไร?

ความแตกต่างหลักอยู่ที่สถานะของผู้ถือ โดยผู้ถือตราสารหนี้มีสถานะเป็นเจ้าหนี้ ที่เน้นรับผลตอบแทนเป็นดอกเบี้ยตามกำหนดและมีความเสี่ยงต่ำกว่า ส่วนผู้ถือหุ้นมีสถานะเป็นเจ้าของ ที่เน้นผลกำไรจากการเติบโตของธุรกิจและเงินปันผล ซึ่งมีโอกาสรับผลตอบแทนสูงกว่าแต่ก็มีความเสี่ยงที่มากกว่าเช่นกัน

ตราสารหนี้ต้องถือกี่ปี?

ระยะเวลาถือครองขึ้นอยู่กับอายุของตราสารที่ระบุไว้ในสัญญา เช่น 1 ปี, 3 ปี, 5 ปี หรือมากกว่านั้น ซึ่งผู้ลงทุนไม่จำเป็นต้องถือจนครบกำหนดเสมอไป เพราะสามารถนำไปขายเปลี่ยนมือ เพื่อรับเงินสดคืนในตลาดรองได้ทุกเมื่อตามราคากลางในขณะนั้น

ดอกเบี้ยตราสารหนี้คิดอย่างไร?

คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ต่อปีจากมูลค่าหน้าตั๋ว โดยผู้ออกตราสารจะแบ่งจ่ายผลตอบแทนเป็นงวด ซึ่งอัตราดอกเบี้ยอาจเป็นแบบคงที่หรือแบบลอยตัวก็ได้

ตราสารหนี้คืออะไร แนะนำเรื่องที่ต้องรู้ก่อนตัดสินใจลงทุน

ทั้งหมดนี้คือ สิ่งที่คุณควรรู้ก่อนเลือกลงทุนในตราสารหนี้ ไม่ว่าจะเป็น ตราสารหนี้คืออะไร ตราสารหนี้มีอะไรบ้าง และข้อดี-ข้อเสียของตราสารหนี้ และหากคุณมีความเข้าในในการลงทุนตราสารหนี้ครบถ้วนแล้ว และกำลังตัดสินใจหาที่ลงทุนที่ปลอดภัย ธนาคาร ซีไอเอ็มบี ไทย คือผู้ให้บริการการลงทุนผ่านตราสารหนี้ ที่มีความน่าเชื่อถือ ปลอดภัย และให้บริการกับทุกคนได้อย่างตอบโจทย์ เพื่อช่วยให้คุณได้รับผลตอบแทนที่คุ้มค่า และคุณสามารถเปิดบัญชีลงทุนผ่านแอปพลิเคชั่น CIMB THAI ดาวน์โหลดได้ที่ (คลิก) สามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ CIMB THAI Care Center โทร. 02 626 7777

ติดตามข้อมูลเพิ่มเติมผ่านช่องทางออนไลน์ของธนาคารได้ดังต่อไปนี้

• Facebook
• Instagram
• X
• LINE
• Tiktok

คำเตือน ผู้ลงทุนควรทำความเข้าใจลักษณะสินค้า (หุ้นกู้หรือพันธบัตรรัฐบาล) เงื่อนไขผลตอบแทนและความเสี่ยงก่อนตัดสินใจลงทุน