ไม่พลาดจังหวะตลาด: ทำความเข้าใจ 4 Stage ของตลาดหุ้น  

ตลาดหุ้นมีวัฏจักร (Market Cycle) หมายถึง ราคาตลาดไม่ได้เคลื่อนที่ขึ้นหรือลงอย่างเดียว แต่หมุนเวียนเป็นรอบ ๆ อย่างชัดเจน 

หนึ่งในเครื่องมือที่ช่วยทำความเข้าใจวัฏจักรเหล่านี้คือ Stage Analysis ของ Stan Weinstein ซึ่งแบ่งตลาดออกเป็น 4 ช่วงหลัก ตามพฤติกรรมราคาและแนวโน้มของตลาด โดยสังเกตจากเส้นค่าเฉลี่ย 30 สัปดาห์ (MA)

Stage 1: Accumulation (สะสม)

• MA (เส้นค่าเฉลี่ย) เริ่มบีบตัวใกล้เคียงกับการแกว่งตัวของราคา พร้อมปริมาณซื้อขายต่ำ
• เกิดขึ้นหลังจากตลาดหุ้นผ่านช่วงตกต่ำ
• ราคาจะเคลื่อนไหวในกรอบแคบ ๆ ไม่หวือหวา
• นักลงทุนรายใหญ่ เริ่มทยอยเข้าซื้อ
   

โอกาสของนักลงทุน เป็นจุดที่น่าศึกษาและเริ่มทยอยเก็บ แต่ต้องใช้ความอดทนสูง เพราะราคายังไม่วิ่งแรง
 

ตัวอย่างช่วงเวลาที่ดัชนี NASDAQ Composite อยู่ใน Stage 1

ปี 1995-1996 ช่วงนี้เป็นเวลาที่นักลงทุนเริ่มทำความเข้าใจกับเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตและโอกาสทางธุรกิจใหม่ ๆ บริษัทอินเทอร์เน็ตและเทคโนโลยีเริ่มเข้าตลาดหุ้น (IPO) เช่น Netscape และ Cisco นักลงทุนยังระมัดระวัง ตลาดโดยรวมยังไม่บูมมาก ทำให้ราคาหุ้นบางตัวยังอยู่ในระดับต่ำ นักลงทุนที่เข้าใจเทคโนโลยีสามารถเริ่มสะสมก่อนที่ตลาดจะเข้าสู่ช่วงขาขึ้น

______________________________________________________________________________________________________________
 

Stage 2: Uptrend (ขาขึ้น)

• MA ชันขึ้น ราคายืนเหนือ MA
• หุ้นเริ่มทะลุกรอบสะสม (เช่น กรอบราคาสูงสุดในรอบ 52 สัปดาห์) พร้อมปริมาณการซื้อขายหนาแน่น
• ค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่ (Moving Average) ชี้ขึ้น
• ความเชื่อมั่นกลับมา ราคามีแนวโน้มสร้าง “Higher High, Higher Low” ทำจัดสูงสุดใหม่ และไม่ทำจุดต่ำสุดใหม่
   

โอกาสของนักลงทุน ช่วงที่ผลตอบแทนดีที่สุด หากเข้าได้เร็ว ถือยาวก็อาจสร้างผลตอบแทนที่ดี

ตัวอย่างช่วงเวลาที่ดัชนี NASDAQ Composite อยู่ใน Stage 2

ปี 1997 - 1999 ตลาดเริ่มเข้าสู่ช่วงขาขึ้นอย่างชัดเจน ดัชนี Nasdaq พุ่งแรง นักลงทุนทั่วไปและสถาบันเริ่มไหลเข้าสู่หุ้น dot-com อย่างรวดเร็ว โดยมีความคาดหวังว่าบริษัทเหล่านี้จะเติบโตอย่างไม่จำกัด บริษัทอินเทอร์เน็ตหลายแห่งมี valuation สูงเกินจริง แต่ตลาดยังเชื่อว่าจะโตต่อเนื่อง ตัวอย่างบริษัทสำคัญ ได้แก่ Amazon, Yahoo, eBay, Cisco นักลงทุนที่เข้าตลาดใน Stage 1 จะเห็นผลกำไรอย่างชัดเจนจากช่วงขาขึ้นนี้

______________________________________________________________________________________________________________
 

Stage 3: Distribution (กระจาย/ขายทำกำไร)

• MA เริ่มแบน ราคาผันผวนสูง
• หุ้นเริ่มขึ้นไปสูง และเคลื่อนไหวในกรอบแคบอีกครั้ง
• ปริมาณซื้อขายเริ่มแผ่ว นักลงทุนรายใหญ่ทยอยขาย
• ตลาดเต็มไปด้วยข่าวบวก  แต่ราคากลับไม่ค่อยไปต่อ อาจเพราะราคาสะท้อนความคาดหวังที่สูงเข้าไปแล้ว
   

สิ่งที่นักลงทุนควรทำ ระมัดวังแรงขาย การลดพอร์ตหรือทำกำไรบางส่วนเป็นกลยุทธ์ที่เหมาะสม
 

ตัวอย่างช่วงเวลาที่ดัชนี NASDAQ Composite  อยู่ใน Stage 3

ปลายปี 1999 - ต้นปี 2000 ในช่วงนี้ หุ้นหลายตัวเริ่มถึงจุดสูงสุด นักลงทุนสถาบันและผู้เล่นรายใหญ่เริ่ม ขายทำกำไร ตลาดเริ่มมีความผันผวนสูง ข่าวเกี่ยวกับ “ฟองสบู่ Dot-com” เริ่มปรากฏ บริษัทบางแห่งราคาหุ้นยังคงพุ่งต่อ แต่แรงขายสะสมเพิ่มขึ้น ทำให้นักลงทุนรายย่อยเริ่มระวังและพิจารณาลดพอร์ตหรือทำกำไรบางส่วน

______________________________________________________________________________________________________________
 

Stage 4: Downtrend (ขาลง)

• MA หักหัวลง
• ราคาทะลุแนวรับหลักลงมา
• ค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่หันลง ปริมาณขายเพิ่มขึ้น
• ตลาดเต็มไปด้วยข่าวร้ายและความกลัว
   

สิ่งที่นักลงทุนควรทำ เน้นป้องกันความเสี่ยง ถือเงินสดหรือหาสินทรัพย์ปลอดภัย รอจนกว่าจะเข้าสู่ Phase 1 อีกครั้ง
 

ตัวอย่างช่วงเวลาที่ดัชนี NASDAQ Composite อยู่ใน Stage 4

ปี 2000 - 2002 ฟองสบู่ Dot-com แตกอย่างรุนแรง ดัชนี Nasdaq ร่วงจากระดับ ~5,000 ลงเหลือประมาณ ~1,100 บริษัท dot-com จำนวนมากล้มละลาย เช่น Pets.com และ Webvan นักลงทุนที่ไม่ปรับพอร์ตสูญเสียเงินจำนวนมาก หลังจากตลาดปรับฐาน Stage 1 กลับมาในช่วง 2002–2003 เป็นโอกาสสะสมอีกครั้ง

______________________________________________________________________________________________________________


สรุป 4 Stage  ดัชนี NASDAQ Composite ก่อนเกิด วิกฤต Dot-Com ในปี 2000

 

Stage 1 – Accumulation (1995–1996)

นักลงทุนเริ่มศึกษาและสะสมหุ้นเทคโนโลยี อินเทอร์เน็ตเพิ่งเกิด บริษัทใหม่เริ่ม IPO แต่ตลาดยังไม่บูม
 

Stage 2 – Uptrend (1997–1999)

ตลาดพุ่งแรง นักลงทุนหลั่งไหลเข้ามา หุ้น dot-com ขึ้นร้อนแรง มูลค่าบริษัทสูงเกินจริง แต่กำไรนักลงทุนช่วงแรกมหาศาล

Stage 3 – Distribution (ปลาย 1999–ต้น 2000)

หุ้นเริ่มถึงจุดสูงสุด ผู้เล่นใหญ่ทยอยขายทำกำไร ความผันผวนสูง ข่าว “ฟองสบู่” เริ่มดังขึ้น

Stage 4 – Downtrend (2000–2002)

ฟองสบู่แตก Nasdaq ร่วงหนัก หลายบริษัทล้มละลาย นักลงทุนขาดทุนหนัก ก่อนที่ตลาดจะกลับเข้าสู่การสะสมรอบใหม่ (2002–2003)

______________________________________________________________________________________________________________

Stage Analysis ช่วยนักลงทุนอย่างไร ?

1. ทำให้เข้าใจแนวโน้มตลาด  ช่วยให้รู้ว่าตลาดอยู่ในช่วงขาขึ้น ขาลง หรือพักตัว
2. วางแผนซื้อ-ขายได้เหมาะสม ลดความเสี่ยงเข้าผิดจังหวะ
3. เตรียมตัวรับมือความผันผวน รู้ว่าเมื่อไหร่ควรถือหุ้นต่อหรือออกจากตลาด
4. ช่วยเพิ่มโอกาสทำกำไร เข้าใจวัฏจักร ทำให้ตัดสินใจได้ถูกจังหวะทั้งขาขึ้นและขาลง

การเข้าใจ Stage Analysis ไม่ใช่การทำนายตลาดได้ 100% แต่เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้เรารู้ว่าตลาดหุ้นกำลังอยู่ในช่วงใดของวัฏจักร  จะช่วยให้เราวางแผนลงทุนอย่างรอบคอบ ลดความเสี่ยงจากการเข้าผิดจังหวะ และใช้โอกาสทำกำไรได้อย่างเหมาะสมทั้งในช่วงตลาดขาขึ้นและขาลง รวมถึงเป็นโอกาสจับจังหวะเข้าลงทุนสินทรัพย์คุณภาพสูงในช่วงรอบวัฏจักรที่เป็นขาลง (Downtrend) ก็ได้เช่นกัน

_________________________________________________________________________________________

เรียบเรียงโดย Wealth Advisory by CIMB THAI Bank

ตรวจสอบข้อมูลโดย คุณจิรไพบูลย์ รัตนภาณุรักษ์ (IP, FM, IA) ผู้อำนวยการที่ปรึกษาทางการเงิน Investment Strategist ธนาคาร ซีไอเอ็มบี ไทย จำกัด (มหาชน)

____________________________________________________________________________________________________

#WealthAdvisorybyCIMBTHAIBank #CompoundInterestMindset